Wolff-Parkinson-White Sendromu

Genel Bakış

Wolff-Parkinson-White (WPW) sendromu, kalpte doğumdan itibaren var olan fazladan bir elektrik yolu nedeniyle gelişen bir kalp ritim bozukluğudur. Normalde kalbin üst odacıkları (atriyumlar) ile alt odacıkları (ventriküller) arasındaki elektrik sinyalleri tek bir yoldan geçer. WPW'de ise bu normal yola ek olarak bir de yan yol bulunur.

Bu fazladan elektrik yolu kalbin çok hızlı atmasına neden olabilir. Elektrik sinyalleri normal yol ve yan yol arasında döngü oluşturarak kalp atış hızını aniden hızlandırır. Bu duruma supraventriküler taşikardi denir. Kalp çok hızlı çarptığında göğüste çarpıntı hissi, baş dönmesi, nefes darlığı ve bazen bayılma görülebilir.

WPW sendromu her yaşta ortaya çıkabilir. Bazı kişilerde hiçbir belirti oluşmaz ve durum yalnızca rutin bir elektrokardiyogramda (EKG) tesadüfen fark edilir. Bazılarında ise çocukluk veya genç erişkinlik döneminde çarpıntı nöbetleri başlar.

WPW sendromu genellikle tehlikeli değildir. Ancak nadiren ciddi ritim bozukluklarına yol açabilir. Modern tedavi yöntemleriyle durum kalıcı olarak düzeltilebilir ve çoğu kişi normal bir yaşam sürer.

Belirtileri

WPW sendromunun belirtileri kişiden kişiye büyük farklılık gösterir. Bazı kişilerde hiçbir belirti olmaz, bazılarında ise belirtiler çok belirgindir.

En sık görülen belirtiler şunlardır:

• Kalp çarpıntısı. Kalbin aniden çok hızlı ve düzenli biçimde çarpmaya başlaması en belirgin belirtidir. Çarpıntı nöbeti dakikalar veya saatler sürebilir. Kişi kalbinin göğüste hızla çarptığını veya çırpındığını hisseder.
• Baş dönmesi veya sersemlik. Kalp çok hızlı çarptığında beyne yeterli kan gitmeyebilir. Bu durum baş dönmesi ve dengesizlik hissine yol açar.
• Nefes darlığı. Hızlı kalp atışı sırasında nefes almakta güçlük çekilebilir.
• Göğüste rahatsızlık veya basınç hissi. Çarpıntı sırasında göğüste sıkışma ya da baskı hissi görülebilir.
• Yorgunluk ve halsizlik. Kalp hızlı çarptığında vücut yorulur ve güçsüzlük hissedilir.
• Bayılma. Kalp atış hızı çok yükseldiğinde beyne kan gitmesi ciddi biçimde azalabilir ve kişi bayılabilir.
• Kaygı hissi. Çarpıntı nöbetleri sırasında endişe ve panik hissi gelişebilir.

Belirtiler genellikle aniden başlar ve aniden durur. Nöbetler birkaç saniyeden birkaç saate kadar sürebilir. Bazı kişilerde nöbetler çok seyrek görülürken bazılarında sık tekrarlar.

Ne Zaman Doktora Görünmeli

Aşağıdaki durumlarda doktora başvurun:

• Düzenli olarak kalp çarpıntısı nöbetleri yaşıyorsanız bir değerlendirme yapılması önemlidir.
• Çarpıntı nöbeti sırasında göğüs ağrısı, şiddetli nefes darlığı veya bayılma gelişirse derhal acile gidin.
• Çocuğunuzda ani çarpıntı nöbetleri, emmede güçlük, hızlı solunum veya solgunluk fark ederseniz çocuk kardiyologuna başvurun.
• Ailede ani kalp ölümü öyküsü varsa ve siz de çarpıntı yaşıyorsanız mutlaka değerlendirme yaptırın.

Nedenleri

WPW sendromu doğumdan itibaren var olan yapısal bir farklılıktır. Kalbin gelişimi sırasında atriyumlar ile ventriküller arasında fazladan bir elektrik yolu oluşur. Bu yan yol normalden farklı bir şekilde elektrik sinyali iletir.

Neden bazı kişilerde bu fazladan yolun oluştuğu tam olarak bilinmemektedir. Çoğu vakada kalıtsal bir neden yoktur ve ailede benzer durum görülmez. Ancak nadir olarak WPW ailevi geçiş gösterebilir.

Bazı kalp anomalileri WPW ile birlikte görülebilir. Özellikle Ebstein anomalisi adı verilen doğuştan kalp kapak sorunu WPW ile ilişkilidir.

Komplikasyonları

WPW sendromu çoğu kişide ciddi sorun yaratmaz. Ancak bazı durumlarda tehlikeli komplikasyonlar gelişebilir.

• Atriyal fibrilasyon. WPW'li kişilerde atriyal fibrilasyon (kalbin üst odacıklarında düzensiz ve hızlı elektrik aktivitesi) gelişme riski normalden yüksektir. Atriyal fibrilasyon tek başına genellikle acil bir durum değildir. Ancak WPW sendromu ile birlikte görüldüğünde çok tehlikeli olabilir. Fazladan elektrik yolu atriyal fibrilasyondaki hızlı sinyalleri doğrudan ventriküllere iletebilir. Bu durum ventriküler fibrilasyon adı verilen ölümcül ritim bozukluğuna yol açabilir.
• Ventriküler fibrilasyon. Kalbin alt odacıklarında kaotik ve etkisiz elektrik aktivitesi gelişir. Kalp pompalamayı durur ve ani ölüme yol açabilir. WPW'de bu risk çok düşüktür ancak tamamen sıfır değildir. Atriyal fibrilasyon ile birlikte görüldüğünde risk artar.
• Ani kardiyak arrest. Çok nadir görülür ancak WPW'nin en ciddi komplikasyonudur. Kalp aniden ve beklenmedik biçimde durur. Acil müdahale edilmezse ölümcül olabilir.
• Kalp yetmezliği. Uzun süreli ve sık tekrarlayan hızlı kalp atışı nadiren kalp kasını zayıflatabilir ve kalp yetmezliğine yol açabilir.

Bu komplikasyonların riski her WPW hastasında aynı değildir. Risk faktörleri arasında genç yaşta belirtilerin başlaması, çok hızlı kalp atış hızı ve ailede ani ölüm öyküsü bulunması sayılabilir. Doktorunuz sizin özel durumunuzu değerlendirerek risk grubunuzda olup olmadığınızı belirler.

Tanısı

WPW sendromu genellikle elektrokardiyogram (EKG) ile tanınır. EKG kalpten gelen elektrik sinyallerini kaydeder ve fazladan elektrik yolunun varlığını gösterir.

Tanı süreci genellikle şunları içerir:

• Elektrokardiyogram (EKG). En önemli tanı aracıdır. EKG'de delta dalgası adı verilen karakteristik bir bulgu görülür. Bu bulgu fazladan elektrik yolunun varlığını gösterir. Çarpıntı nöbeti sırasında çekilen EKG ritim bozukluğunu doğrudan gösterir.
• Holter monitör. Yirmi dört saat veya daha uzun süre takılan taşınabilir bir EKG cihazıdır. Nöbetler seyrek görülüyorsa günlük yaşam sırasında kalp ritmini kaydeder ve nöbetleri yakalayabilir.
• Olay kaydedici. Haftalarca veya aylarca takılan küçük bir cihazdır. Çarpıntı hissettiğinizde cihazı aktive edersiniz ve o andaki kalp ritmi kaydedilir.
• Elektrofizyolojik çalışma. Kalp kateterizasyonu yoluyla yapılan ileri bir testtir. Kalbin içine özel elektrotlar yerleştirilerek elektrik yolları haritası çıkarılır. Fazladan elektrik yolunun tam yeri belirlenir ve ritim bozukluğu kasıtlı olarak tetiklenerek değerlendirilir. Bu test aynı zamanda tedavi amacıyla da kullanılabilir.
• Ekokardiyografi. Kalbin yapısını ultrason ile görüntüler. Eşlik eden kalp anomalilerini araştırmak için yapılır.

Tedavisi

WPW sendromunda tedavi kararı belirtilerin sıklığına, şiddetine ve kişinin yaşına göre verilir. Hiçbir belirti yoksa tedavi gerekmeyebilir. Belirtiler varsa veya yüksek risk taşınıyorsa tedavi önerilir.

Tedavi seçenekleri şunlardır:

• Gözlem. Hiçbir belirti yoksa ve EKG'de WPW bulgusu tesadüfen saptanmışsa bazı durumlarda yalnızca takip edilebilir. Ancak bu karar kardiyolog tarafından dikkatlice değerlendirilmelidir. Risk faktörleri varsa belirti olmasa bile tedavi düşünülebilir.
• Vagal manevralar. Çarpıntı nöbeti sırasında uygulanabilecek basit yöntemlerdir. Soğuk suya yüzünüzü daldırmak, öksürmek veya nefes tutarak sıkılmak vagus sinirini uyarır ve kalp hızını yavaşlatabilir. Bu yöntemler nöbeti durdurabilir ancak hastalığı tedavi etmez.
• İlaç tedavisi. Kalp ritmini kontrol etmek için ilaçlar kullanılabilir. Adenozin damardan verilerek nöbeti hızlı bir şekilde durdurabilir. Nöbetleri önlemek için beta blokerler veya kalsiyum kanal blokerleri gibi ilaçlar düzenli kullanılabilir. Ancak ilaç tedavisi hastalığı kalıcı olarak düzeltmez ve yaşam boyu kullanım gerektirebilir. Önemli uyarı: WPW sendromunda atriyal fibrilasyon gelişirse bazı ilaçlar tehlikeli olabilir. Digoksin ve verapamil gibi ilaçlar bu durumda kullanılmamalıdır.
• Kateter ablasyon. WPW sendromunu kalıcı olarak tedavi eden en etkili yöntemdir. Kasıktaki damardan kalbe ince bir kateter ilerletilir. Kateter ucundaki özel enerji kaynağı (radyofrekans veya kriyoablasyon) fazladan elektrik yolunu yok eder. İşlem genellikle bir iki saat sürer ve başarı oranı yüzde 95'in üzerindedir. Hastanede bir gece kalınabilir veya aynı gün taburcu olunabilir. İşlem sonrası çoğu kişi tamamen iyileşir ve ilaç kullanmaya gerek kalmaz.
• Açık kalp cerrahisi. Çok nadir durumlarda, kateter ablasyonun mümkün olmadığı veya başarısız olduğu vakalarda açık kalp cerrahisiyle fazladan yol kesilir. Bu yöntem günümüzde nadiren uygulanır.

Acil Durumlarda Ne Yapılmalı

Çarpıntı nöbeti sırasında şunları deneyebilirsiniz:

• Vagal manevralar yapın. Derin nefes alıp tutarak sıkılmak, öksürmek veya yüzünüze soğuk su sıçratmak nöbeti durdurabilir.
• Oturun veya uzanın. Ayakta durmak bayılma riskini artırır. Hemen oturun ya da uzanın.
• Sakin olmaya çalışın. Panik kalp hızını daha da artırabilir. Yavaş ve derin nefes almaya çalışın.
• Acil servise gidin. Nöbet uzun sürüyorsa, göğüs ağrısı varsa veya bayılıyorsanız derhal acile başvurun.

WPW Sendromuyla Yaşam

Kateter ablasyon sonrasında çoğu kişi tamamen iyileşir ve herhangi bir kısıtlama olmaksızın yaşamını sürdürür. Ablasyon yapılmamışsa veya ilaç tedavisi alınıyorsa bazı noktalara dikkat edilmelidir.

WPW sendromunuz varsa şunlara dikkat edin:

• Düzenli takip yaptırın. Kardiyolog kontrollerinizi aksatmayın. Nöbetlerin sıklığı ve süresi izlenmelidir.
• İlaçlarınızı düzenli kullanın. İlaç tedavisi alıyorsanız doktorunuzun önerdiği şekilde düzenli kullanın.
• Tetikleyicilerden kaçının. Kafein, alkol, uyarıcı ilaçlar ve bazı soğuk algınlığı ilaçları çarpıntıyı tetikleyebilir. Hangi faktörlerin nöbet başlattığını öğrenin ve bunlardan kaçının.
• Egzersiz konusunda danışın. Çoğu kişi güvenle egzersiz yapabilir. Ancak yüksek düzeyde yarışmacı spor yapmadan önce kardiyologunuza danışın.
• Gebelik planlıyorsanız bilgilendirin. WPW sendromu gebelikte genellikle sorun yaratmaz. Ancak kullandığınız ilaçlar gözden geçirilmelidir.
• Yakınlarınızı bilgilendirin. Çevrenizdekilere WPW sendromuna sahip olduğunuzu ve nöbet sırasında ne yapmaları gerektiğini anlatın.

Randevuya Hazırlanma

Yapabilecekleriniz:

• Çarpıntı nöbetlerinin ne zaman başladığını ve ne sıklıkta olduğunu not edin.
• Nöbetler ne kadar sürdü ve nasıl geçti?
• Tetikleyici faktörler fark ettiniz mi?
• Kullandığınız tüm ilaçları ve takviyeleri listeleyin.
• Ailede kalp hastalığı veya ani ölüm öyküsü varsa belirtin.
• Sorularınızı önceden yazın.

Doktorunuza sorabileceğiniz sorular:

• WPW sendromu tanısı kesin mi?
• Benim için en uygun tedavi hangisi?
• Kateter ablasyon ne kadar başarılı ve riskli?
• Atriyal fibrilasyon gelişme riskim nedir?
• İlaç tedavisi ne kadar süre kullanmalıyım?
• Egzersiz yapabilir miyim? Hangi sporlar güvenli?
• Gebelik planlıyorum, ne yapmam gerekir?
• Ailede tarama yapılmalı mı?

Doktorunuz size şunları sorabilir:

• Çarpıntı nöbetleri ne zaman başladı?
• Nöbetler ne kadar sürdü?
• Nöbetleri ne tetikliyor?
• Nöbet sırasında başka belirtiler oluyor mu?
• Bayıldınız mı?
• Ailede kalp hastalığı veya ani ölüm öyküsü var mı?
• Hangi ilaçları kullanıyorsunuz?