Akut Karaciğer Yetmezliği

Genel Bakış

Akut karaciğer yetmezliği, daha önce sağlıklı olan bir karaciğerin çok kısa sürede (günler veya haftalar içinde) ciddi ölçüde işlevini yitirmesidir. Karaciğer vücudun en büyük iç organıdır ve yüzlerce görevi vardır. Kanı temizler, sindirime yardımcı safra üretir, pıhtılaşma için gerekli proteinleri yapar, ilaçları ve toksinleri zararsız hale getirir, kan şekerini dengeler. 

Akut karaciğer yetmezliğinde bu işlevler aniden bozulur. Sarılık (cilt ve gözlerde sararma) gelişir. Beyin fonksiyonları etkilenir, ensefalopati (zihin bulanıklığı) ortaya çıkar. Kanama eğilimi artar. Vücutta toksinler birikir. Böbrekler ve diğer organlar etkilenir.

"Akut" kelimesi bu tablonun ani geliştiğini vurgular. Yıllarca süren karaciğer hastalıklarının sonucunda gelişen karaciğer yetmezliğinden farklıdır; akut karaciğer yetmezliğinde daha önce karaciğer sorunu olmayan bir kişi birkaç gün içinde kritik hale gelebilir. Bu özelliği onu hem sinsi hem de tehlikeli kılar.

Akut karaciğer yetmezliği nadir görülen ama son derece ciddi bir tablodur. Hızlı tanı ve uygun tedavi hayat kurtarıcıdır. Gelişmiş ülkelerde en sık nedeni ilaç veya ek madde zehirlenmesidir, gelişmekte olan ülkelerde viral hepatit önemli bir yer tutmaktadır.

Belirtileri

Akut karaciğer yetmezliğinin belirtileri başlangıçta grip veya sindirim sorunu gibi sıradan görünebilir. Ancak saatler veya günler içinde tablo hızla ağırlaşabilir. Bu nedenle belirtilerin birlikte değerlendirilmesi ve hızlı hareket edilmesi çok önemlidir.

Akut karaciğer yetmezliği belirtileri şunları içerir:

• Sarılık. Cilt ve gözlerin beyazının sararması akut karaciğer yetmezliğinin en belirgin belirtilerinden biridir. Karaciğer bilirubin adlı sarı pigmenti işleyemediğinde bu madde kanda birikir ve dokulara yayılır. Sarılık genellikle önce gözlerde, ardından ciltte belirginleşir.
• Karın ağrısı ve şişlik. Özellikle karının sağ üst bölgesinde, karaciğerin bulunduğu alanda ağrı veya hassasiyet hissedilebilir. Karında sıvı birikmesi (asit) nedeniyle şişlik ve dolgunluk hissi de gelişebilir.
• Bulantı ve kusma. İştahsızlık, sürekli bulantı ve tekrarlayan kusma sık görülen belirtilerdir. Yemek yemek neredeyse imkânsız hale gelebilir.
• Aşırı yorgunluk ve halsizlik. Karaciğer işlevlerinin bozulmasıyla birlikte derin bir yorgunluk ortaya çıkar. Basit hareketler bile büyük çaba gerektirebilir.
• Bilinç bulanıklığı ve davranış değişiklikleri. Karaciğer kanda biriken toksinleri temizleyemediğinde bu maddeler beyne ulaşır. Buna hepatik ensefalopati denir. Başlangıçta hafif unutkanlık, konsantrasyon güçlüğü veya uyku düzeninde değişiklik şeklinde kendini gösterir. İlerledikçe konuşma bozukluğu, şiddetli konfüzyon (kafakarışıklığı) ve bilinç kaybına dönüşebilir. Bu belirti acil servise başvurmanın en önemli işaretlerinden biridir.
• Kanama eğilimi. Karaciğer pıhtılaşma faktörlerini üretemediğinde vücut kanamayı durdurmakta güçlük çeker. Diş fırçalarken veya küçük yaralanmalarda aşırı kanama, cilt altında morluklar ve burun kanaması görülebilir. İç kanama da gelişebilir.
• Koyu idrar ve açık renkli dışkı. İdrar koyu kahverengi veya çay rengi görünüm alabilir; dışkı ise normalden çok daha açık, hatta kil renginde olabilir. Bu değişiklikler safra akışının bozulduğunun işaretidir.
• Kaşıntı. Ciltte yaygın kaşıntı, bilirubin birikiminin bir sonucudur. Özellikle geceleri rahatsız edici olabilir.
• Ateş. Özellikle enfeksiyona bağlı akut karaciğer yetmezliğinde ateş görülebilir. Ancak ateş her zaman olmayabilir.

Bu belirtilerin birden fazlası bir arada ve hızlı şekilde gelişiyorsa vakit kaybetmeden acil servise başvurun.

Ne Zaman Doktora Görünmeli

Akut karaciğer yetmezliği hızlı ilerleyen bir durumdur. Belirtiler ortaya çıktığında saatler içinde davranmak kritik önem taşır.

Aşağıdaki durumlarda derhal 112'yi arayın veya acil servise gidin:

• Gözlerde veya ciltte ani sarılık gelişmişse
• Bilinç bulanıklığı, davranış değişikliği veya konuşma bozukluğu varsa
• Durdurulamayan kanama yaşıyorsanız
• Şiddetli karın ağrısı varsa
• Bayıldıysanız veya bayılmak üzereyseniz
• Paracetamol (parasetamol) veya başka bir ilaçla aşırı doz almış olabilirsiniz ve iyi hissetmiyor olsanız bile

Özellikle şunu bilin: Paracetamol zehirlenmesinde kişi ilk 24 saatte kendini iyi hissedebilir. Ancak hasar içeride sessizce ilerlemektedir. Aşırı doz şüphesi varsa belirtiniz olmasa bile acile gidin.

Nedenleri

Akut karaciğer yetmezliğine birçok farklı neden yol açabilir. Nedenin belirlenmesi hem tedaviyi yönlendirir hem de bazı durumlarda hasarın geri döndürülmesini mümkün kılar.

Akut karaciğer yetmezliğine yol açabilecek nedenler şunlardır:

• Paracetamol (asetaminofen) zehirlenmesi. Gelişmiş ülkelerde akut karaciğer yetmezliğinin en sık nedenidir. Paracetamol, eczaneden reçetesiz alınabilen ve çoğu kişinin güvenli sandığı bir ağrı kesicidir. Ancak önerilen dozun çok üzerinde alındığında — özellikle alkol ile birleşince — karaciğere ciddi zarar verebilir. Kasıtsız aşırı doz da mümkündür: birden fazla ilacın içinde paracetamol olduğunu fark etmemek veya ağrı nedeniyle dozu kendiliğinden artırmak bu duruma yol açabilir.
• Viral hepatit. Hepatit A, hepatit B ve daha nadir olarak hepatit E virüsleri akut karaciğer yetmezliğine neden olabilir. Türkiye ve gelişmekte olan ülkelerde bu nedenler daha ön planda yer almaktadır. Hepatit B'nin akut alevlenmesi özellikle ciddi seyredebilir.
• Diğer ilaçlar ve bitkisel ürünler. Reçeteli veya reçetesiz pek çok ilaç nadir de olsa karaciğere zarar verebilir. Bunların yanı sıra bitkisel çaylar, takviyeler ve geleneksel tedavi yöntemleri de beklenmedik karaciğer hasarına yol açabilir. "Doğal" olması güvenli olduğu anlamına gelmez.
• Alkol. Uzun süreli yoğun alkol kullanımı kronik karaciğer hasarına yol açar; ancak bazı durumlarda akut bir alevlenme tablo olarak da kendini gösterebilir. Alkolün ilaçlarla birlikte alınması karaciğer üzerindeki yükü büyük ölçüde artırır.
• Mantar zehirlenmesi. Amanita phalloides (ölüm meleği) gibi zehirli mantarların yenmesi çok şiddetli ve genellikle ölümcül karaciğer hasarına yol açar. Mantar toplama ve pişirme konusunda deneyimsiz kişilerin yabani mantar tüketmesi ciddi risk taşır.
• Otoimmün hepatit. Bağışıklık sisteminin yanlışlıkla karaciğere saldırması sonucu gelişen bu durum, bazen ani ve şiddetli bir karaciğer yetmezliği tablosuyla kendini gösterebilir.
• Damar tıkanıklıkları. Karaciğere giden veya karaciğerden çıkan damarlarda oluşan pıhtılar karaciğer dokusunu beslenemez hale getirebilir. Budd-Chiari sendromu bu grubun önemli bir örneğidir.
• Wilson hastalığı. Vücutta bakır birikimi yapan bu nadir genetik hastalık, gençlerde ani karaciğer yetmezliğiyle ortaya çıkabilir.
• Gebeliğin akut yağlı karaciğeri. Gebeliğin son üç ayında gelişen nadir ama ciddi bir durumdur. Hem anne hem bebek için hayati tehlike oluşturabilir.
• Nedeni bulunamayan vakalar. Tüm araştırmalara rağmen bazı vakalarda neden tespit edilemeyebilir.

Risk Faktörleri

Akut karaciğer yetmezliği için risk faktörleri şunlardır:

• Yüksek doz veya uzun süreli paracetamol kullanımı. Özellikle alkol kullanımıyla birleşince risk belirgin şekilde artar. Günlük maksimum dozu aşmamak ve içerdiği ürünlere dikkat etmek kritik önem taşır.
• Düzenli alkol kullanımı. Alkol karaciğeri savunmasız bırakır ve hem ilaç hem de virüs kaynaklı hasara karşı daha kırılgan hale getirir.
• Birden fazla ilaç kullanmak. Özellikle karaciğerden metabolize edilen ilaçların birlikte kullanımı karaciğer üzerindeki yükü artırır.
• Viral hepatit enfeksiyonu. Aşısız bireylerde hepatit A ve B riski daha yüksektir. Seyahat öncesi aşılanma önemlidir.
• Bitkisel ve geleneksel ilaç kullanımı. Özellikle içeriği belirsiz ürünler karaciğer için beklenmedik riskler oluşturabilir.
• Yabani mantar tüketimi. Tanımadığınız veya güvenilir bir kaynaktan almadığınız mantarları yemek ciddi risk taşır.
• Gebelik. Özellikle son trimesterde bazı karaciğer sorunları ortaya çıkabilir.
• Bilinen karaciğer hastalığı. Daha önce karaciğer hastalığı tanısı almış kişiler ek hasara karşı daha savunmasızdır.

Tanısı

Akut karaciğer yetmezliği tanısı acil bir süreçtir. Doktorlar hem durumun ciddiyetini değerlendirmek hem de nedenini bulmak için hızla hareket eder; çünkü neden tedaviyi doğrudan etkiler.

Akut karaciğer yetmezliği tanısında kullanılan yöntemler şunlardır:

• Kan testleri. En temel tanı aracıdır. Karaciğer enzimleri (ALT, AST) karaciğer hasarının boyutunu gösterir. Bilirubin düzeyi sarılığın şiddetini yansıtır. Pıhtılaşma testleri (özellikle INR/protrombin zamanı) karaciğerin ne kadar işlev gördüğünü ortaya koyar — bu test akut karaciğer yetmezliğinin tanımlanmasında anahtar bir ölçüttür. Kan şekeri, böbrek fonksiyonları ve elektrolit düzeyleri de takip edilir.
• Karaciğer ultrasonografisi. Karaciğerin büyüklüğü, yapısı ve damarlarındaki kan akışı görüntülenir. Tümör, kist veya damar tıkanıklığı gibi yapısal sorunlar dışlanır.
• Bilgisayarlı tomografi (BT) veya MRI. Ultrasonografide yeterince değerlendirilemeyen durumlarda daha ayrıntılı görüntüleme yapılır.
• Viral hepatit testleri. Hepatit A, B, C ve E için kan testleri yapılır.
• Otoimmün testler. Bağışıklık sistemi kaynaklı karaciğer hastalıkları araştırılır.
• Paracetamol ve ilaç düzeyleri. Kanda ilaç düzeyleri ölçülerek zehirlenme değerlendirilir.
• Karaciğer biyopsisi. Bazen nedenin belirsiz kaldığı durumlarda ince bir iğneyle karaciğerden küçük doku örneği alınır. Ancak kanama riski nedeniyle dikkatli değerlendirme gerektirir.
• Beyin görüntüleme. Bilinç bozukluğu varsa beyin ödemi (şişmesi) değerlendirmek için BT çekilebilir.

Tedavisi

Akut karaciğer yetmezliği tedavisi yoğun bakım ortamında yürütülür. Temel hedef karaciğerin kendini toparlayabilmesi için zaman kazanmak, hayati fonksiyonları desteklemek ve komplikasyonları önlemektir. Nedenin bilinmesi tedaviyi doğrudan yönlendirir.

Akut karaciğer yetmezliği tedavisinde kullanılan yöntemler şunlardır:

• Nedene yönelik tedavi. Mümkün olan durumlarda önce tetikleyici neden ortadan kaldırılır. Paracetamol zehirlenmesinde N-asetilsistein adlı ilaç karaciğeri korur ve erken verildiğinde çok etkilidir. Mantar zehirlenmesinde mide yıkama ve panzehir uygulanır. Hepatit B kaynaklı vakalarda antiviral ilaçlar başlanır. Otoimmün hepatitte kortikosteroidler (iltihabı baskılayan ilaçlar) kullanılabilir.
• Yoğun bakım desteği. Hasta yoğun bakım ünitesinde yakından izlenir. Sıvı dengesi, kan şekeri, tansiyon ve böbrek fonksiyonları sürekli takip edilir. Gerektiğinde solunum desteği veya diyaliz (böbreklerin görevini üstlenen kan temizleme tedavisi) uygulanabilir.
• Beyin ödeminin yönetimi. Karaciğer yetmezliğinde kanda biriken toksinler beyin şişmesine yol açabilir. Bu durum hayatı tehdit eden en önemli komplikasyonlardan biridir. Kafa içi basıncı izlenir ve gerekirse ilaç tedavisi veya özel pozisyonlama uygulanır.
• Kanama kontrolü. Pıhtılaşma faktörleri yetersiz olduğunda taze donmuş plazma veya trombosit transfüzyonu gerekebilir. Aktif kanama varsa acil müdahale yapılır.
• Beslenme desteği. Karaciğer yetmezliğinde beslenme çok önemlidir. Genellikle ince bir tüp aracılığıyla mideye veya damardan özel sıvılarla beslenme sağlanır.
• Karaciğer nakli. Karaciğer kendiliğinden toparlanma belirtisi göstermiyorsa ve durum giderek kötüleşiyorsa nakil tek seçenek olabilir. Nakil kararı "King's College Kriterleri" olarak bilinen belirli ölçütlere göre verilir. Nakil için uygun donör bulunması ve hastanın taşıma sürecini tolere edebilmesi gerekir. Zamanında yapılan nakil hayat kurtarıcıdır.
• Bekleme ve izleme. Bazı vakalarda, özellikle Hepatit A veya paracetamol kaynaklı olanlarda, karaciğer yoğun bakım desteğiyle kendiliğinden toparlanabilir. Bu nedenle her vaka nakile gitmez; toparlanma belirtileri yakından izlenir.

Komplikasyonları

Akut karaciğer yetmezliğinde birden fazla organ aynı anda etkilenebilir. Bu durum tedaviyi son derece zorlaştırır.

Akut karaciğer yetmezliğinde görülebilecek komplikasyonlar şunlardır:

• Beyin ödemi ve koma. Kanda biriken toksinler beyne ulaştığında önce davranış değişikliği ve konfüzyon görülür, ilerleyen süreçte koma gelişebilir. Beyin şişmesi hayatı doğrudan tehdit eden en ciddi komplikasyondur.
• Ağır enfeksiyonlar. Karaciğer yetmezliğinde bağışıklık sistemi ciddi ölçüde zayıflar. Bakteri ve mantar enfeksiyonları hem sık hem de ağır seyreder. Sepsise (tüm vücudu etkileyen tehlikeli enfeksiyon) dönüşme riski yüksektir.
• Böbrek yetmezliği. Akut karaciğer yetmezliğinin yarıya yakın vakasında böbrekler de etkilenir. Buna hepatorenal sendrom denir. Diyaliz gerekebilir.
• Kanama sorunları. Pıhtılaşma faktörlerinin yetersizliği nedeniyle mide-bağırsak kanalında, ciltte veya iç organlarda ciddi kanamalar gelişebilir.
• Solunum yetmezliği. Akciğerlerde sıvı birikmesi veya beyin ödeminin solunum merkezini etkilemesi nedeniyle solunum güçlüğü gelişebilir. Solunum makinesi (ventilatör) gerekebilir.
• Düşük kan şekeri. Karaciğer kan şekerini dengeleyemez. Şiddetli hipoglisemi (çok düşük kan şekeri) beyin hasarına yol açabilir.
• Çoklu organ yetmezliği. En ağır tabloda karaciğer, böbrek, beyin ve akciğerler aynı anda işlev göremez hale gelir. Bu tablo yoğun bakımda bile yönetilmesi son derece güç bir durumdur.

Akut Karaciğer Yetmezliği ile Yaşam

Akut karaciğer yetmezliği geçirmek hem hasta hem de aile için son derece sarsıcı bir deneyimdir. Yoğun bakımda geçirilen günler, belirsizlik ve hayata tutunma mücadelesi çok ağır bir yük oluşturur. İyi haber şu: doğru tedaviyle ve bazı vakalarda karaciğer nakliyle pek çok hasta bu süreci atlatmakta ve normale yakın bir yaşama dönebilmektedir.

Hastane Sürecinde Aile ve Yakınlar İçin

Yoğun bakım sürecinde hasta genellikle iletişim kuramaz ya da çok sınırlı iletişim kurabilir. Bu durum aile bireylerini için hem duygusal hem de pratik açıdan zorluklara yol açar.

Tedavi ekibiyle düzenli ve açık iletişim kurun. Doktor ve hemşirelerden günlük durum güncellemesi isteyin. Anlamadığınız tıbbi terimleri sormaktan çekinmeyin; her şeyi anlamak hem sizi rahatlatır hem de doğru kararlar vermenize yardımcı olur. Önemli konuşmaları not almak, sonradan hatırlamak için çok faydalı olabilir.

Karaciğer nakli gündeme geldiyse bu süreç hızla ilerler ve önemli kararlar alınması gerekebilir. Nakil koordinatörleri bu süreçte sizlere rehberlik eder. Sorularınızı hazır tutun: Bekleme listesi ne kadar sürebilir? Donör nasıl bulunur? Nakil sonrası süreç nasıl işler?

Kendi sağlığınızı ihmal etmeyin. Günlerce hastanede beklemek, uyku yoksunluğu ve yoğun stres sizin de sağlığınızı tehdit edebilir. Nöbetleşe beklemek, yemek yemek ve kısa uyku molaları vermek uzun soluklu bu süreçte dayanıklılığınızı korur.

İyileşme Süreci

Akut karaciğer yetmezliğinden iyileşme, nedenine ve alınan tedaviye göre büyük farklılıklar gösterir. Karaciğer kendiliğinden toparlandıysa iyileşme süreci görece daha hızlıdır; ancak yine de haftalar veya aylar sürebilir. Karaciğer nakli yapıldıysa iyileşme çok daha uzun ve aşamalıdır.

Taburculuk sonrası yorgunluk uzun süre devam edebilir. Bu beklenen bir durumdur; karaciğer ve diğer organlar iyileşmeye devam etmektedir. Kendinizi zorlamayın; vücudunuzun size verdiği sinyalleri dinleyin. Enerji düzeyinizin günden güne değişebileceğini kabul edin.

Beslenme iyileşme sürecinde kritik bir yer tutar. Karaciğer yeniden işlev kazanırken dengeli ve hafif beslenme önerilir. Yüksek proteinli gıdalar karaciğer dokusunun onarımını destekler. Bol su içmek, işlenmiş gıdalardan ve hazır yiyeceklerden uzak durmak iyileşmeyi hızlandırır. Bir beslenme uzmanıyla görüşmek kişiye özel bir plan oluşturmanıza yardımcı olur.

Alkolden ve Zararlı Maddelerden Kesinlikle Uzak Durma

Akut karaciğer yetmezliği geçirdikten sonra alkol tüketimi kesinlikle yasaktır. Hasarlı veya yeni toparlanmış bir karaciğer alkolü işleyemez ve yeni bir hasar dalgası ölümcül olabilir. Bu kural uzun süre, çoğu zaman ömür boyu geçerlidir.

Aynı şekilde karaciğere zarar verebilecek ilaçları doktor onayı olmadan kesinlikle kullanmayın. Eczaneden reçetesiz aldığınız ağrı kesiciler dahil her ilacı doktorunuza bildirin. Paracetamol içeren ürünlere karşı özellikle dikkatli olun. Bitkisel takviyeler ve geleneksel ilaçlar da dahil olmak üzere hiçbir ürünü doktor bilgisi olmadan almayın.

Karaciğer Nakli Sonrası Yaşam

Karaciğer nakli geçirdiyseniz ömür boyu bağışıklık sisteminizi baskılayan ilaçlar (immünosupresanlar) kullanmanız gerekecektir. Bu ilaçlar nakledilen karaciğeri vücudunuzun reddetmesini engeller. Düzenli kullanmak hayati önem taşır; bir dozu bile atlamak ciddi sonuçlar doğurabilir.

Bağışıklık sistemi baskılandığından enfeksiyonlara karşı daha savunmasız olursunuz. Kalabalık ortamlardan uzak durmak, el hijyenine önem vermek ve hasta kişilerle temastan kaçınmak günlük yaşamınızın bir parçası haline gelir. Aşı takviminizi nakil ekibiyle birlikte gözden geçirin; bazı aşılar nakil sonrası yapılmamalıdır.

Nakil sonrası düzenli kontroller vazgeçilmezdir. İlk yıl çok sık, ilerleyen yıllarda daha seyrek olmak üzere kan testleri ve karaciğer değerlendirmeleri yapılır. Bu kontroller hem reddetme belirtilerini hem de ilaç yan etkilerini erken tespit etmek için kritiktir.

Pek çok nakil hastası iyileşme sürecini tamamladıktan sonra çalışma hayatına döner, seyahat eder ve aktif bir yaşam sürdürür. Nakil bir bitiş değil, yeni bir başlangıçtır.

Psikolojik Destek

Akut karaciğer yetmezliği ve ardından gelen iyileşme süreci derin psikolojik izler bırakabilir. Ölüme yaklaşma deneyimi, uzun hastane süreci ve belirsizlik travma sonrası stres bozukluğuna, depresyona ve kaygı bozukluğuna yol açabilir.

Bu duyguların farkında olmak iyileşmenin bir parçasıdır. Psikolojik destek almaktan çekinmeyin. Karaciğer hastalıkları veya organ nakli konusunda deneyimli psikologlar bu süreci çok daha yönetilebilir kılabilir. Destek grupları da hem pratik bilgi hem de deneyim paylaşımı açısından değerlidir.

Aile bireylerinin de psikolojik destek alması gerekebilir. Sevdiklerini kritik bir tabloda izlemek ve uzun belirsizlik dönemi aile üyeleri üzerinde de derin izler bırakabilir.

Tekrarı Önleme

Akut karaciğer yetmezliğinin tekrarını önlemek büyük ölçüde nedenine bağlıdır. İlk neden ne olursa olsun bazı temel kurallar herkese uygulanır.

İlaçları her zaman etiketteki talimatlara göre kullanın. Doz artırmak veya önerilen süreyi aşmak tehlikelidir. Birden fazla ilaç alıyorsanız içeriklerini kontrol edin; aynı etken maddeyi içeren iki ilacı birlikte kullanmak farkında olmadan aşırı doza yol açabilir.

Hepatit A ve B aşılarınızın tam olduğundan emin olun. Aşılanmak viral hepatit kaynaklı karaciğer yetmezliğini büyük ölçüde önler.

Yabani mantar toplamaktan ve tanımadığınız bitkisel ürünleri tüketmekten kaçının.

Düzenli karaciğer kontrolleri yaptırın. Özellikle karaciğer hastalığı öyküsü olan kişilerin periyodik kan testleriyle karaciğer sağlığını izlemesi erken uyarı açısından önemlidir.

Randevuya Hazırlanma

Yapabilecekleriniz:

• Belirtilerin ne zaman başladığını ve nasıl ilerlediğini ayrıntılı not edin
• Son günlerde aldığınız tüm ilaçları, bitki çaylarını, takviyeleri ve geleneksel ilaçları listeleyin
• Alkol tüketim alışkanlıklarınızı dürüstçe aktarın; bu bilgi tedaviyi doğrudan etkiler
• Yabani mantar veya şüpheli bir şey yiyip yemediğinizi belirtin
• Ailede karaciğer hastalığı veya Wilson hastalığı gibi genetik sorunlar varsa paylaşın
• Yakın zamanda seyahat ettiyseniz nereye gittiğinizi söyleyin
• Sorularınızı önceden yazın

Doktorunuza sorabileceğiniz sorular şunlardır:

• Karaciğerim kendiliğinden toparlanabilir mi?
• Karaciğer nakline ihtiyacım olabilir mi?
• Tedavi ne kadar sürecek?
• Taburcu olduktan sonra nelere dikkat etmeliyim?
• Hangi ilaçları kullanabilir, hangilerinden kaçınmalıyım?
• Alkol artık kesinlikle yasak mı?
• Ne sıklıkla kontrol olmalıyım?
• Uzun vadede karaciğerim ne kadar iyileşebilir?

Doktorunuzun size sorabileceği sorular şunlardır:

• Belirtiler ne zaman başladı ve ne kadar hızlı kötüleşti?
• Son günlerde hangi ilaçları aldınız, ne kadar?
• Alkol kullanıyor musunuz, ne sıklıkta ve ne kadar?
• Yabani mantar veya bitkisel bir ürün tükettiniz mi?
• Daha önce sarılık, hepatit veya karaciğer hastalığı geçirdiniz mi?
• Ailede karaciğer hastalığı öyküsü var mı?
• Son zamanlarda seyahat ettiniz mi, nereye?
• Hamileyseniz kaç haftalık olduğunuzu belirtin